De formule
Hoe je dekkingsbijdrage berekent
Trek van de verkoopprijs per eenheid de variabele kosten per eenheid af — materiaal, directe arbeid, verpakking, transactiekosten — en je houdt de dekkingsbijdrage per eenheid over. Vermenigvuldig dat met het aantal verkochte eenheden voor de totale dekkingsbijdrage, en deel de dekkingsbijdrage per eenheid door de verkoopprijs voor het percentage.
De splitsing tussen vaste en variabele kosten is de kern van deze berekening. Materiaal en transactiekosten zijn duidelijk variabel; huur en vast personeel zijn duidelijk vast; energie en flexwerk vragen een eigen inschatting.
Waarom dekkingsbijdrage belangrijk is
Totdat de vaste kosten gedekt zijn, absorbeert de dekkingsbijdrage ze; daarna is elke volgende verkoop pure winst. Dat maakt het cijfer onmisbaar bij prijs- en assortimentsbeslissingen die de brutomarge alleen niet kan beantwoorden: een product met een laag percentage maar een hoge dekkingsbijdrage per eenheid kan meer waard zijn dan een hoge-marge-product dat zelden verkoopt.
Ook bij de vraag of je een order onder de volledige kostprijs aanneemt, is dit het juiste cijfer: zolang de order zijn eigen variabele kosten dekt en de capaciteit anders leeg zou blijven, levert hij dekkingsbijdrage en dus winst op.
Rekenvoorbeeld
Een product verkoopt voor € 45 per stuk, met € 27 variabele kosten per stuk, en er gaan 12.000 stuks over de toonbank. De dekkingsbijdrage per eenheid is € 45 − € 27 = € 18.
De totale dekkingsbijdrage is € 18 × 12.000 = € 216.000, en het dekkingsbijdragepercentage is € 18 ÷ € 45 × 100 = 40 procent. Van elke euro omzet blijft dus 40 cent over om eerst de vaste kosten te dekken en daarna winst te worden.
De uitkomst interpreteren
Reken vast personeel niet mee als variabele kost. Als medewerkers toch betaald worden ongeacht of een order binnenkomt, is hun kost voor deze beslissing vast — meetellen bij de variabele kosten maakt extra werk ten onrechte onrendabel op papier.
Bijna, maar niet identiek. Brutowinst trekt de kostprijs verkochte goederen af zoals de boekhouding die definieert, en die bevat vaak ook vaste productiekosten. Dekkingsbijdrage trekt alleen de echt variabele kosten af.
Als de order zijn variabele kosten dekt en de capaciteit anders leeg zou blijven, levert hij dekkingsbijdrage en dus winst op. Let wel op het prijsprecedent en of je er beter betaald werk mee verdringt.