De formule
Wat normaliteit betekent
Normaliteit drukt concentratie uit in reactieve eenheden — equivalenten per liter — in plaats van mol per liter. Zoutzuur is een eenwaardig zuur: elk molecuul staat precies één proton af, dus normaliteit en molariteit zijn voor HCl numeriek identiek. Een oplossing van 0,1 N HCl is dus ook 0,1 M.
Dat 1-op-1-verband is de reden waarom deze rekenmachine simpelweg normaliteit met volume vermenigvuldigt om het aantal mol te vinden — voor een eenwaardig zuur is dat exact hetzelfde als molariteit maal volume.
Waarom 0,1 N HCl gebruikt wordt
0,1 N HCl is een standaardtitrant in de analytische en farmaceutische chemie, onder meer bij bepalingen van de zuurneutraliserende capaciteit en alkaliniteit. Ze wordt normaal gemaakt door geconcentreerd zoutzuur (ongeveer 12,1 mol/L, uit 37 gewichtsprocent zuur) zo'n 121 keer te verdunnen, waarna de oplossing gestandaardiseerd wordt tegen een primaire standaard zoals watervrij natriumcarbonaat.
Rekenvoorbeeld
Met de standaardwaarden — 1 liter oplossing bij een normaliteit van 0,1 N — is het aantal mol HCl 0,1 × 1 = 0,1 mol, ofwel ongeveer 3,65 g HCl (molaire massa 36,46 g/mol). Omdat normaliteit hier gelijk is aan molariteit, schaalt dat rechtstreeks mee met het volume: 250 ml geeft 0,025 mol, 2 liter geeft 0,2 mol.
De uitkomst interpreteren
Zolang het om een eenwaardig zuur als HCl gaat, is de uitkomst van deze rekenmachine zowel het aantal mol als het aantal equivalenten. Dat verband gaat echter niet op voor zuren die meer dan één proton afstaan: 0,1 N zwavelzuur is maar 0,05 M, omdat elke mol H₂SO₄ twee equivalenten H⁺ levert. Pas de 1-op-1-relatie van deze rekenmachine dus alleen toe op eenwaardige zuren zoals HCl — bij meerwaardige zuren overschat je anders de molariteit.
Ja, omdat HCl eenwaardig is — één mol levert precies één equivalent H⁺, dus normaliteit en molariteit zijn voor dit zuur numeriek gelijk. Die gelijkheid geldt niet voor meerwaardige zuren zoals zwavelzuur of fosforzuur.
Verdun ongeveer 8,3 ml geconcentreerd zoutzuur (37 gewichtsprocent, ongeveer 12,1 mol/L) met gedestilleerd water tot 1 liter, en standaardiseer het resultaat tegen een primaire standaard zoals watervrij natriumcarbonaat — de exacte concentratie van geconcentreerd zoutzuur verschilt namelijk per fles.