De formule
Hoe je de Wilks-score berekent
Een ruw totaal — squat plus bench press plus deadlift — bevoordeelt van nature zwaardere lifters, omdat meer lichaamsgewicht doorgaans meer absolute kracht mogelijk maakt. De Wilks-score corrigeert daarvoor door het totaal te vermenigvuldigen met een coëfficiënt die is afgeleid van een polynoomfunctie van het lichaamsgewicht, wat één enkel getal oplevert waarmee een lifter van 60 kg en een lifter van 140 kg op dezelfde schaal kunnen worden vergeleken.
De coëfficiënt komt uit een 5e-graads polynoom gefit op lichaamsgewicht, met aparte sets van zes constanten voor mannen en vrouwen, gepubliceerd door Robert Wilks in 1994. Door 500 te delen door die polynoom ontstaat een vermenigvuldigingsfactor die op het totaal wordt toegepast: zowel lichtere als zwaardere lifters worden naar een vergelijkbaar referentiepunt geschaald, zodat de Wilks-score relatieve kracht ten opzichte van lichaamsgewicht weergeeft in plaats van rauwe kilo's.
Rekenvoorbeeld
Bij een lichaamsgewicht van 80 kg, een squat van 150 kg, een bench press van 100 kg en een deadlift van 180 kg kom je op een totaal van 150 + 100 + 180 = 430 kg. Met de Wilks-coëfficiënten voor mannen levert de polynoom een vermenigvuldigingsfactor op die dit totaal omzet in een Wilks-score van 293,56.
De uitkomst interpreteren
Een hogere Wilks-score betekent een sterkere prestatie ten opzichte van het lichaamsgewicht, niet per se een groter totaal. Twee lifters met heel verschillende totalen en lichaamsgewichten kunnen dezelfde Wilks-score behalen, en dat is precies het doel van de formule — het is de standaardmanier waarop powerlifting lifters uit verschillende gewichtsklassen op één ranglijst zet.
Waar dit misgaat. Wilks was decennialang de standaard bij de meeste powerliftingfederaties, maar veel federaties zijn inmiddels overgestapt op de nieuwere DOTS-formule (zie de aparte DOTS-calculator), omdat Wilks minder nauwkeurig schaalt aan de zeer lichte en zeer zware uiteinden van de gewichtsrange — het bevoordeelt zwaardere lifters daar iets te veel. Controleer welke formule een specifieke federatie of wedstrijd daadwerkelijk gebruikt voordat je een Wilks-score als officieel rangschikkingscijfer behandelt.
Het wordt nog altijd erkend en berekend door veel federaties en liftingplatforms, maar een groeiend aantal federaties, waaronder de IPF, is rond 2019-2020 overgestapt op DOTS of andere nieuwere formules als officiële rangschikkingscoëfficiënt. Wilks blijft breed bekend en is nog steeds nuttig voor historische vergelijkingen met oudere wedstrijdresultaten.
De relatie tussen lichaamsgewicht en krachtpotentieel verschilt tussen mannen en vrouwen door verschillen in gemiddelde lichaamssamenstelling, dus fitte Robert Wilks aparte sets van zes polynoomconstanten op elke dataset in plaats van één gedeelde curve te gebruiken.